Jedno konto to dostęp do wszystkich kalkulatorów na stronie — wypróbuj 5 dni za darmo, bez karty.
Projektujesz kanalizację? Wygeneruj automatycznie profil podłużny i wyeksportuj do CAD-a.
Wklej współrzędne — Altivo policzy spadki i rzędne, a eksport DXF wpina się prosto w AutoCAD. Bez instalacji, bez dongla, w przeglądarce.
Profesjonalny kalkulator do obliczania spadku kanałów kanalizacyjnych na podstawie rzędnych terenu i długości odcinka. Narzędzie pracuje w dwóch trybach: oblicza spadek z zadanych rzędnych (H1, H2, L) lub wyznacza rzędną końcową z zadanego spadku i długości. Dodatkowy moduł pozwala obliczyć rzędną w dowolnym punkcie pośrednim trasy kanału. Przeznaczony dla projektantów sieci kanalizacyjnych, geodetów i kierowników budowy.
Wprowadź rzędną początkową H1 [m n.p.m.] i rzędną końcową H2 [m n.p.m.] kanału oraz długość poziomą odcinka L [m]. Kalkulator automatycznie obliczy spadek w procentach [%] i promilach [‰].
Alternatywnie: wpisz rzędną początkową H1, zadany spadek [%] i długość L — kalkulator wyznaczy rzędną końcową H2. Przydatne, gdy projektujesz kanał z góry określonym spadkiem minimalnym.
Skorzystaj z modułu punktu pośredniego: podaj odległość od początku kanału, a kalkulator obliczy rzędną dna kanału w tym miejscu. Możesz użyć suwaka do płynnej zmiany odległości.
Spadek kanału oblicza się ze wzoru: S = (H1 − H2) / L × 100%, gdzie H1 to rzędna początkowa [m n.p.m.], H2 to rzędna końcowa [m n.p.m.], a L to długość pozioma odcinka [m]. Wynik podaje się w procentach [%] lub promilach [‰] (1% = 10‰).
Minimalne spadki dla kanalizacji grawitacyjnej wynikają z zasady 1/DN — spadek minimalny jest odwrotnością średnicy rury. Dla DN 200 wynosi 0,5% (5‰), dla DN 300 — 0,33% (3,3‰), dla DN 400 — 0,25% (2,5‰). Spadki poniżej tych wartości grożą sedymentacją osadów i zatykaniem kanału.
Spadki maksymalne ograniczone są ze względu na erozję rur i ryzyko separacji faz ścieków. Dla rur PVC/PP maksymalny spadek wynosi 15% (DN ≤ 200) do 10% (DN > 200). Dla rur kamionkowych — odpowiednio 10% i 8%.
Prawidłowy spadek powinien zapewniać prędkość samooczyszczania kanału: min. 0,7 m/s dla kanalizacji sanitarnej i min. 0,5 m/s dla kanalizacji deszczowej. Jednocześnie prędkość nie powinna przekraczać 5 m/s (kanalizacja sanitarna) ani 7 m/s (kanalizacja deszczowa) — zbyt duża prędkość powoduje erozję materiału rur.
Praktyczne porady przy projektowaniu spadków kanalizacji:
Minimalny spadek kanalizacji grawitacyjnej wyznacza zasada 1/DN — spadek minimalny jest odwrotnością średnicy nominalnej wyrażonej w milimetrach. Dla DN 160 daje to 0,625% (6,25‰), dla DN 200 — 0,5% (5‰), dla DN 300 — 0,33% (3,3‰), dla DN 400 — 0,25% (2,5‰). Kryterium nadrzędne jest hydrauliczne: spadek musi zapewnić prędkość samooczyszczania min. 0,7 m/s w kanalizacji sanitarnej i min. 0,5 m/s w deszczowej.
Dla przykanalika DN 160 minimalny spadek wynosi 1,5% (15‰), a typowo projektuje się 2% (20‰). Wartość jest wyższa niż wynikałaby z samej zasady 1/DN, bo przykanalik prowadzi małe, nieciągłe przepływy — przy mniejszym spadku ścieki nie osiągają prędkości samooczyszczania i odcinek się zamula. Dla DN 110 (podejścia i przykanaliki jednorodzinne) przyjmuje się 2–3%.
1% = 10‰, więc spadek w promilach dzielisz przez 10, aby otrzymać procenty: 5‰ = 0,5%, 15‰ = 1,5%, 25‰ = 2,5%. W drugą stronę mnożysz przez 10. Praktycznie 1% oznacza 1 cm spadku na każdy metr długości kanału, a 1‰ — 1 mm na metr. Kalkulator podaje oba zapisy jednocześnie, więc nie musisz przeliczać ręcznie.
Spadek liczysz ze wzoru S = (H1 − H2) / L × 100%, gdzie H1 to rzędna dna na początku odcinka [m n.p.m.], H2 to rzędna dna na końcu [m n.p.m.], a L to długość pozioma odcinka [m]. Przykład: H1 = 124,50 m, H2 = 124,20 m, L = 60 m daje spadek 0,30 / 60 × 100% = 0,5% (5‰). Uwaga: do wzoru wchodzą rzędne dna kanału, nie rzędne terenu ani włazu studni.
Spadek maksymalny ogranicza erozja ścianek rury i separacja faz ścieków. Dla rur PVC i PP przyjmuje się do 15% dla DN ≤ 200 i do 10% dla DN > 200, dla kamionki odpowiednio 10% i 8%. Górnym kryterium hydraulicznym jest prędkość: nie więcej niż 5 m/s w kanalizacji sanitarnej i 7 m/s w deszczowej. Przy dużych różnicach terenu zamiast forsowania spadku zastosuj studnie kaskadowe.
Kanalizacja deszczowa dopuszcza mniejsze spadki minimalne, bo wymagana prędkość samooczyszczania jest niższa (0,5 m/s zamiast 0,7 m/s) i przepływy są okresowo bardzo duże. Dla DN 300 kanał deszczowy wymaga min. 0,2% (2‰), a sanitarny 0,33% (3,3‰). Za to kanalizacja deszczowa dopuszcza wyższe prędkości maksymalne — do 7 m/s.
Kalkulatory:
Artykuły z bazy wiedzy:
