WT2026 — 18-miesięczny bufor, rekuperacja 250 m³/h i nowe odstępstwa

---

28 sierpnia 2026 r. Prezydent podpisał ustawę, która ma zapobiec luce prawnej po wygaśnięciu obecnych Warunków Technicznych. Projektant nie zostaje jednak z prostą zasadą „od 20 września wszystko według nowych Warunków Technicznych 2026 (WT2026)”. Równolegle trzeba rozróżnić trzy zmiany: 18-miesięczny wybór starych przepisów, projektowany próg obowiązkowego odzysku ciepła 250 m³/h oraz nowe zasady odstępstw dla istniejących obiektów.

Parametry przegród sprawdzisz w kalkulatorze współczynnika przenikania ciepła U, a wpływ rozwiązań na zapotrzebowanie budynku — w kalkulatorze zapotrzebowania na ciepło. Przy wentylacji przydadzą się kalkulator doboru centrali i kalkulator odzysku ciepła.

Co naprawdę zmienia się 20 września 2026 r.?

W obiegu są trzy różne akty, a mieszanie ich prowadzi do błędnych wniosków.

Obecne rozporządzenie WT z 2002 r. ma utracić moc 20 września 2026 r. na podstawie art. 66 ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Nowe rozporządzenie miało wejść w życie tego samego dnia, ale pod koniec sierpnia nadal nie zostało podpisane ani ogłoszone. Stąd alarm izb zawodowych i potrzeba ustawowego zabezpieczenia ciągłości projektowania.

Co dokładnie podpisał Prezydent 28 sierpnia 2026 r.?

Prezydent podpisał ustawę z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy — Prawo budowlane, procedowaną jako druk sejmowy nr 2669. Dla procesu inwestycyjnego kluczowy jest dodany rozdział 10a Prawa budowlanego.

Nowy art. 102a przewiduje, że przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany mogą być sporządzane według przepisów obowiązujących do 19 września 2026 r. Dotyczy to dokumentacji składanej z:

• wnioskiem o pozwolenie na budowę,
• wnioskiem o odrębną decyzję o zatwierdzeniu projektu,
• zgłoszeniem budowy.

Warunkiem jest złożenie organowi prowadzącemu postępowanie oświadczenia inwestora o stosowaniu dotychczasowych przepisów. Nie jest to więc wybór pozostawiony wyłącznie projektantowi ani dorozumiany na podstawie daty widniejącej na projekcie.

Po złożeniu oświadczenia stare przepisy obejmują również projekt techniczny i decyzje administracyjne dotyczące całego zamierzenia. Mechanizm rozciąga się także na wskazane dokumenty legalizacyjne i obowiązki naprawcze. Osobne art. 102b i 102c dotyczą robót niewymagających zgłoszenia lub pozwolenia oraz utrzymywania i użytkowania budynków mieszkalnych.

Czy od 20 września trzeba projektować wyłącznie według WT2026?

Nie, jeżeli ustawa zostanie ogłoszona i inwestor skorzysta z nowego trybu. W okresie przejściowym dla nowego zamierzenia będą możliwe dwa spójne warianty:

1. zastosowanie WT2026 w brzmieniu, które ostatecznie ukaże się w Dzienniku Ustaw;
2. zastosowanie przepisów obowiązujących do 19 września 2026 r. — po złożeniu oświadczenia inwestora.

Nie należy mieszać wymagań z obu zestawów w zależności od tego, które są wygodniejsze dla konkretnej branży. Art. 102a ust. 4 wiąże wybór z decyzjami dotyczącymi całego zamierzenia budowlanego, a ust. 2 nakazuje sporządzić w tym samym reżimie projekt techniczny.

Co z projektami złożonymi przed 20 września?

Sam projekt WT2026 zawiera klasyczne przepisy przejściowe. Według § 394 projektu dotychczasowe przepisy mają być stosowane między innymi wtedy, gdy przed wejściem nowego rozporządzenia złożono wniosek o pozwolenie na budowę, wniosek o zatwierdzenie projektu albo zgłoszenie. Projekt dopuszcza dobrowolny wniosek inwestora o zastosowanie nowych przepisów.

Ustawowy bufor jest czymś dodatkowym: pozwala wybrać stare WT także dla dokumentacji składanej już po 19 września. Dokładne zestawienie obu mechanizmów trzeba jeszcze porównać z opublikowanym rozporządzeniem.

Co, jeśli WT2026 nie zostaną ogłoszone przed 20 września?

Właśnie ten scenariusz ma obsłużyć art. 102a. Ustawa wskazuje przepisy obowiązujące do 19 września i pozwala stosować je w oznaczonym okresie. Formalne bezpieczeństwo pojawi się jednak dopiero po ogłoszeniu podpisanej ustawy, bo przepisu nie można stosować na podstawie samej informacji Kancelarii Prezydenta.

Jeżeli 20 września ani ustawa buforowa, ani nowe rozporządzenie nie będą ogłoszone i obowiązujące, przed złożeniem dokumentacji trzeba sprawdzić aktualny Dziennik Ustaw oraz uzgodnić podstawę prawną z właściwym organem. Nie należy opierać wniosku wyłącznie na podpisie Prezydenta ani na projekcie rozporządzenia; w sprawie spornej potrzebna może być indywidualna konsultacja prawna.

Jak wybrać stare albo nowe przepisy dla inwestycji?

Wybór nie powinien sprowadzać się do pytania, który wariant jest „łagodniejszy”. Trzeba porównać cały projekt.

Warto wykonać dwa warianty parametrów krytycznych, ale decyzję udokumentować dla całego zespołu projektowego. Przegrody policzysz w kalkulatorze U, a straty ciepła i wentylacji w kalkulatorze zapotrzebowania na ciepło.

Kiedy odzysk ciepła staje się obowiązkowy według projektu WT2026?

Obecne WT w § 151 ust. 1 wymagają w instalacji wentylacji mechanicznej ogólnej nawiewno-wywiewnej lub klimatyzacji komfortowej o wydajności 500 m³/h i więcej odzysku ciepła o sprawności temperaturowej co najmniej 50% albo recyrkulacji, gdy jej zastosowanie jest dopuszczalne. Już dziś § 151 ust. 7 pozwala odstąpić od tego wymagania w instalacjach używanych krócej niż 1 000 godzin w roku.

W projekcie WT2026 z 6 sierpnia 2026 r. przepis przeniesiono do § 150 i zaostrzono w dwóch miejscach:

• próg spada z 500 do 250 m³/h;
• minimalna sprawność rośnie do 73% dla rekuperatorów, rurek ciepła i regeneratorów obrotowych oraz do 68% dla urządzeń z czynnikiem pośrednim.

Przepis dotyczy instalacji mechanicznej ogólnej nawiewno-wywiewnej oraz klimatyzacji komfortowej. Nie ustanawia powszechnego nakazu montażu rekuperatora w każdym domu i nie dotyczy wprost wentylacji grawitacyjnej. Dla wentylacji technologicznej projekt odsyła do uwarunkowań technologicznych i rachunku ekonomicznego. Utrzymuje też istniejący wyjątek dla instalacji używanej krócej niż 1 000 godzin w roku.

Czy próg oznacza sumę nawiewu i wywiewu?

Nie należy sumować dwóch stron tego samego bilansu. Instalacja zrównoważona pracująca z nawiewem około 300 m³/h i wywiewem około 300 m³/h ma wydajność około 300 m³/h, a nie 600 m³/h. Projekt nie definiuje jednak osobnej metody ustalania „wydajności” na potrzeby § 150, dlatego opis techniczny powinien jednoznacznie podawać strumień projektowy nawiewu i wywiewu, a interpretację trzeba potwierdzić po ogłoszeniu aktu.

Dla jakich domów i mieszkań zmiana ma znaczenie?

Próg 250 m³/h leży w zakresie typowym dla większych mieszkań i małych domów jednorodzinnych. Jeżeli obliczony strumień wynosi 300 m³/h, projektowany § 150 co do zasady obejmie instalację. Nie wolno jednak zaniżać strumienia tylko po to, aby zejść poniżej progu — najpierw trzeba spełnić wymagania higieniczne dla pomieszczeń i użytkowników.

Istniejącej instalacji nie trzeba przebudowywać wyłącznie dlatego, że opublikowano nowe WT. Rozporządzenie stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania w zakresie wskazanym w akcie. Przy planowanej przebudowie trzeba natomiast sprawdzić, czy zmieniana część instalacji wpada już w nowe wymagania albo czy inwestor skutecznie wybrał stare przepisy.

Jak dobrać centralę pod limit 250 m³/h?

Najpierw wyznacz wymagany strumień nawiewu i wywiewu, następnie spręż dyspozycyjny, punkt pracy wentylatorów, sprawność odzysku i ochronę przeciwzamrożeniową. Nie dobieraj urządzenia wyłącznie po maksymalnej wartości z nazwy handlowej. Centrala powinna osiągać projektowe 250–300 m³/h przy rzeczywistych oporach filtrów, wymiennika i kanałów, z zapasem eksploatacyjnym, ale bez trwałej pracy na skraju charakterystyki.

Do porównania wariantów użyj kalkulatora doboru centrali wentylacyjnej i kalkulatora odzysku ciepła. Szerszą procedurę techniczną opisuje poradnik doboru centrali wentylacyjnej.

Co zmienia się w art. 9 Prawa budowlanego od 20 września?

Ta zmiana — inaczej niż WT2026 i podpisany bufor — jest już opublikowana. Wynika z ustawy z 4 grudnia 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1847). Od 20 września 2026 r. art. 9 otrzyma nowe ust. 7 i 8.

W przypadku przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu rozwiązania zamienne będzie można stosować bez zgody ministra na odstępstwo w trzech zakresach:

• higiena i zdrowie — na podstawie zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego;
• środowisko — na podstawie pozytywnej opinii wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska;
• bezpieczeństwo i higiena pracy — na podstawie zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydanej w porozumieniu z właściwym okręgowym inspektorem pracy.

To nie jest ogólne zniesienie zgody ministra. Uproszczenie nie obejmuje nowych obiektów ani innych obszarów wymagań, na przykład bezpieczeństwa pożarowego. Rozwiązania zamienne nie mogą powodować zagrożenia życia lub mienia, ograniczać wymaganej dostępności ani pogarszać warunków zdrowotno-sanitarnych, użytkowych i stanu środowiska.

Czy przepis obejmuje każdy remont?

Nie. Art. 9 ust. 7 wymienia przebudowę i zmianę sposobu użytkowania, ale nie remont jako samodzielną kategorię robót. Potoczne określenie „remont kamienicy” może obejmować przebudowę, lecz trzeba to zakwalifikować według definicji Prawa budowlanego. Sam remont nie daje automatycznie dostępu do nowego trybu.

Co to oznacza dla adaptacji poddasza?

Adaptacja poddasza często łączy zmianę sposobu użytkowania z przebudową. Problemem bywają wysokość pomieszczeń, układ komunikacji i istniejące schody. Nowy art. 9 może skrócić ścieżkę w sprawach higieniczno-zdrowotnych lub BHP, ale nie usuwa pozostałych wymagań technicznych, konstrukcyjnych i pożarowych.

Geometrię biegu, liczbę stopni i relację 2h + s sprawdzisz w kalkulatorze schodów. Wynik kalkulatora pomaga opisać stan projektowany, ale sam w sobie nie jest zgodą na odstępstwo ani rozwiązanie zamienne.

Jak przygotować dokumentację w nowym trybie?

1. Ustal, czy prace są przebudową lub zmianą sposobu użytkowania istniejącego obiektu.
2. Wskaż konkretny wymóg techniczno-budowlany, którego nie da się spełnić wprost.
3. Opisz rozwiązanie zamienne i wykaż, że spełnia warunki bezpieczeństwa z art. 9 ust. 8.
4. Ustal właściwy organ branżowy: PWIS, WIOŚ albo PWIS działający w porozumieniu z inspektorem pracy.
5. Dla wymagań spoza katalogu art. 9 ust. 7 przeprowadź zwykłą procedurę odstępstwa.

Ustawa nie wprowadza szczególnej reguły przejściowej dla trwających postępowań o odstępstwo. Jeżeli sprawa nie zakończy się przed 20 września, warto uzgodnić z organem, czy może zostać rozpoznana według nowego brzmienia i czy dokumentacja wymaga uzupełnienia.

Jakie nowe definicje trzeba znać?

W tym miejscu trzeba rozdzielić ustawę od projektu rozporządzenia.

Od 20 września ustawa z 4 grudnia 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1847) wprowadza do Prawa budowlanego między innymi definicje budynku mieszkalnego, budynku mieszkalnego wielorodzinnego, budynku gospodarczego, budynku użyteczności publicznej, budynku zamieszkania zbiorowego i budynku rekreacji indywidualnej, a także zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej. Ma to ujednolicić pojęcia używane w nowych WT.

Definicja kondygnacji znajduje się natomiast w § 3 pkt 6 projektu WT2026. Obejmuje także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz przestrzeń na urządzenia techniczne o średniej wysokości w świetle większej niż 2 m. Nie obejmuje antresoli ani wymienionych nadbudówek technicznych ponad dachem. Może to zmienić liczbę kondygnacji przy kwalifikowaniu budynku, ale wysokość budynku jest obliczana osobno według § 7 projektu.

Powierzchnia biologicznie czynna nie jest nową definicją dodawaną 20 września przez tę nowelizację Prawa budowlanego. Jej ustawowa definicja funkcjonuje w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obecne WT używają odrębnego określenia „teren biologicznie czynny” (§ 3 pkt 22), dlatego obu pojęć nie należy automatycznie utożsamiać. Projekt WT2026 posługuje się powierzchnią biologicznie czynną przy wymaganiach dla działek, placów zabaw i miejsc rekreacyjnych. Jej udział oblicza się jako iloraz powierzchni biologicznie czynnej i powierzchni działki lub terenu, pomnożony przez 100%; szczegółowy sposób kwalifikowania powierzchni trzeba zawsze sprawdzić w odpowiednim akcie i ustaleniach planistycznych.

Kiedy realnie wejdzie w życie rozporządzenie WT2026?

Projekt z 6 sierpnia wskazuje 20 września 2026 r., z wyjątkami dla części wymagań OZE od 31 grudnia 2026 r. i 31 grudnia 2029 r. Na 31 sierpnia dokument przeszedł komisję prawniczą i znajduje się na etapie notyfikacji, ale nie został skierowany do ogłoszenia.

Dlatego 20 września należy traktować jako termin zapisany w projekcie, a nie przesądzoną datę obowiązywania opublikowanego aktu. Ostateczne brzmienie § 150, numerację, przepisy przejściowe i daty trzeba sprawdzić w Dzienniku Ustaw. Do tego czasu projekt jest mocnym materiałem do przygotowania dokumentacji, ale nie podstawą prawną decyzji.

Co powinien zrobić projektant przed 20 września?

• ustalić, na jakim etapie jest każde zamierzenie i kiedy trafi do organu;
• przygotować rekomendację wyboru reżimu dla inwestora, zamiast mieszać stare i projektowane wymagania;
• w wariancie starych WT przygotować oświadczenie inwestora po ogłoszeniu ustawy i zweryfikować wymagany sposób jego złożenia;
• dla instalacji około 250–500 m³/h sprawdzić wariant z odzyskiem o sprawności co najmniej 73% lub 68%;
• przy adaptacji istniejącego obiektu oddzielić zwykły remont od przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania;
• przed podpisaniem projektu ponownie sprawdzić Dziennik Ustaw i stronę RCL.

Do szybkiej weryfikacji założeń wykorzystaj kalkulator U, zapotrzebowanie na ciepło, dobór centrali, odzysk ciepła i kalkulator schodów. Obliczenia nie zastępują kontroli ostatecznego tekstu aktu, ale pozwalają wcześnie wychwycić elementy projektu wymagające zmiany.

Podstawa prawna i źródła

• Informacja Prezydenta RP o podpisaniu ustawy 28 sierpnia 2026 r.
• Przebieg prac nad drukiem sejmowym nr 2669
• Projekt WT2026 w RCL — nr 12412604
• Ustawa z 4 grudnia 2025 r. — Dz.U. z 2025 r. poz. 1847
• Obowiązujące Warunki Techniczne — tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 1225
• Ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami — art. 66

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy od 20 września 2026 r. muszę projektować wyłącznie według nowych warunków technicznych?
Nie. Podpisana 28 sierpnia 2026 r. nowelizacja przewiduje 18 miesięcy od 20 września 2026 r., w których inwestor może wybrać przepisy obowiązujące do 19 września. Do wniosku albo zgłoszenia trzeba wtedy złożyć oświadczenie inwestora o stosowaniu dotychczasowych przepisów. Na 31 sierpnia ustawa czeka jeszcze na ogłoszenie w Dzienniku Ustaw.

Co się stanie, jeśli rozporządzenie WT2026 nie zostanie opublikowane przed 20 września?
Podpisana nowelizacja ma zabezpieczyć możliwość stosowania dotychczasowych warunków technicznych w okresie przejściowym. Sam podpis Prezydenta nie zastępuje jednak ogłoszenia. Art. 102a–102c wejdą w życie dzień po publikacji ustawy, dlatego do pojawienia się numeru Dz.U. trzeba kontrolować Dziennik Ustaw.

Jak formalnie zadeklarować wybór dotychczasowych przepisów dla nowej inwestycji?
Inwestor składa organowi prowadzącemu postępowanie oświadczenie o stosowaniu przepisów obowiązujących do 19 września 2026 r. Oświadczenie towarzyszy wnioskowi o pozwolenie na budowę, wnioskowi o odrębne zatwierdzenie projektu albo zgłoszeniu budowy. Wtedy także projekt techniczny i decyzje dotyczące całego zamierzenia opierają się na starych przepisach.

Czy próg 250 m³/h liczy się od strumienia nawiewu, wywiewu, czy ich sumy?
Projekt mówi o wydajności instalacji nawiewno-wywiewnej, a nie o sumowaniu dwóch stron tego samego bilansu. Dla instalacji zrównoważonej porównuje się więc projektową wydajność układu, np. około 300 m³/h nawiewu i 300 m³/h wywiewu oznacza instalację 300 m³/h, a nie 600 m³/h. Ostateczną interpretację należy sprawdzić po ogłoszeniu rozporządzenia.

Czy dla domu jednorodzinnego z wentylacją około 300 m³/h odzysk ciepła będzie obowiązkowy?
Według projektu z 6 sierpnia 2026 r. tak, jeżeli jest to wentylacja mechaniczna ogólna nawiewno-wywiewna lub klimatyzacja komfortowa i instalacja nie korzysta z wyjątku dla pracy krótszej niż 1 000 godzin rocznie. Projekt wymaga co najmniej 73% sprawności dla rekuperatorów, rurek ciepła i regeneratorów obrotowych.

Czy mogę skorzystać z 18-miesięcznego okresu przejściowego i projektować bez rekuperacji mimo nowego progu?
Tylko warunkowo. Inwestor musi w przewidzianym okresie skutecznie wybrać dotychczasowe przepisy, a instalacja spełnić ich wymagania. Obecne WT nadal wymagają odzysku ciepła od wydajności 500 m³/h, a budynek musi spełnić pozostałe wymagania energetyczne i wentylacyjne.

Czy nowe zasady odstępstw dotyczą tylko budynków istniejących, czy też nowych inwestycji?
Uproszczenie z art. 9 ust. 7 dotyczy wyłącznie przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów i tylko wymagań z zakresu higieny i zdrowia, środowiska oraz BHP. Nowe budynki i odstępstwa z innych dziedzin pozostają w zwykłym trybie.

Czy nowa definicja kondygnacji zmienia sposób liczenia wysokości budynku?
Może wpłynąć na liczbę kondygnacji i przypisanie budynku do grupy wysokości, zwłaszcza przy poddaszach i przestrzeniach technicznych. Sama wysokość budynku jest jednak mierzona odrębnie według § 7 projektu WT2026, więc nie należy utożsamiać tych dwóch obliczeń.

Od kiedy stosuje się nowe zasady odstępstw do postępowań już wszczętych?
Art. 9 ust. 7 i 8 wchodzą w życie 20 września 2026 r. Ustawa nie zawiera osobnego przepisu zachowującego stary tryb dla postępowań o odstępstwo będących wtedy w toku. W konkretnej sprawie warto potwierdzić z organem, czy i jakie uzupełnienie dokumentacji jest potrzebne po tej dacie.

Powrót do listy artykułów